ໃນໝູ່ບ້ານແຫ່ງໜຶ່ງ ຍັງມີຄູ່ຜົວເມຍຄູ່ໜຶ່ງ ຜູ້ເປັນຜົວມີນາມວ່າ “ສ້ອຍ” ແລະ ຜູ້ເປັນເມຍມີນາມວ່າ “ຈອມ” ທັງສອງສ້າງຄອບຄົວນຳກັນຫຼາຍຟ້າຫຼ້າປີ ແຕ່ຍັງບໍ່ທັນມີລູກນຳກັນເທື່ອ ທ້າວສ້ອຍເປັນຄົນເຈົ້າຊູ້ ຮູບຮ່າງຂ້ອນຂ້າງຜອມ ອັນເປັນທີ່ໝາຍປອງຂອງແມ່ຮ້າງນາງໝາຍ ຕະຫຼອດຮອດສາວນ້ອຍສາວແກ່ ສ່ວນ ນາງ “ຈອມ” ເປັນຕົນບໍ່ຈົບປານໃດ ຮູບຮ່າງມຶດກຶດ ແຂງແຮງ ແລະ ສີຜິວຂ້ອນຂ້າງອອກໄປທາງ ດຳໝາກ ຫວ້າສີສົມພູຫາຍາກ ບາງຄົນບອກວ່າ ນາງຈອມໄດ້ຜົວເຈົ້າຊູ້ບໍສົມໂຕ ເຮັດໃຫ້ທ້າວ ສ້ອຍຄິດນ້ອຍໃຈຢູ່ເລິກ ເລິກຢູ່
ຢູ່ມາມື້ໜຶ່ງສອງຜົວເມຍໄດ້ພາກັນອອກໄປຫາໜໍ່ໄມ້ຢູ່ຕີນດົງໃຫຍ່ໄກຈາກໝູ່ບ້ານຫຼາຍເຕີບ ສ່ວນຫຼາຍແລ້ວ ທ້າວສ້ອຍຈະບໍ່ໄດ້ເຮັດວຽກເທົ່າກັບເມຍພໍປານໃດ ມາຫາໜໍ່ໄມ້ກໍໄດ້ແຕ່ຖືກະຕ່າກັບຊອກຢານາງໃຫ້ເມຍ ເລື່ອງຂຸດດິນສີນໄມ້ ສ້ອຍບໍ່ຖະໜັດປານໃດ..ແຖມຍັງເປັນຄົນຂີ້ຢ້ານອີກ ເພາະໃນດົງແຫ່ງນີ້ຊາວບ້ານຊ່າລື ກັນວ່າມີໝີໃຫຍ່ເຄີຍຄວັກໃສ້ຄົນອອກມາຫຼາຍລາຍແລ້ວ
ພໍແດດອຸ່ນຫຼັງ ກະຕ່າໜໍ່ໄມ້ກໍໜັກແລ້ວ ສອງຜົວເມຍຈິ່ງພາກັນອອກຈາກດົງເພື່ອກັບບ້ານໂດຍໃຫ້ເມຍອອກ ໜ້າ ໃກ້ຊິອອກຫວິດດົງທັງສອງຜົວເມຍຕ້ອງຕົກສະເງີ້ ເມື່ອໝີດຳຕົວສະກາດ ຢືນຢູ່ທາງໜ້າພໍແນມເຫັນ ທ້າວຜົວຂີ້ຢ້ານ ຮ້ອງແຫກປາກຂື້ນທັນທີເຮັດໃຫ້ໝີຕື່ນແລ້ວແລ່ນເຂົ້າມາຫາ ທ້າວສ້ອຍຟ້າວປີນຂື້ນໄປຍັງ ຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ ປະກະຕ່າຍໜໍ່ໄມ້ແຕກຊະຊາຍໄປໝົດ ສ່ວນເມຍໜີໄປໃສບໍ່ທັນນັ່ງກອດດ້າມສຽມຢູ່ໃນໂກນ ໄມ້ ເມື່ອໝີມາຮອດມັນກໍດົມກິ່ນນາງຈອມທີ່ນັ່ງບໍ່ຕີງເໝືອນຄົນຕາຍຢູ່ນັ້ນ ສ່ວນທ້າວຜົວໄດ້ແຕ່ສັ່ນທົດໆເທິງ ຕົ້ນໄມ້ໂດຍບໍ່ສາມາດຊ່ວຍເຫຼືອເມຍໄດ້ແຕ່ປະການໃດ
ໃນຂະນະທີ່ໝີເຂົ້າມາໃກ້ປະຊິດຕົວ ນາງຈອມບໍ່ມີທາງເລືອກຈິ່ງໃຊ້ດ້າມສຽມຕີເຂົ້າທີ່ເງນດັງຂອງໝີ ຍ່າງ ແຮງແບບບໍ່ໃຫ້ຕັ້ງຕົວທັນ ຈົນໝີເຈົ້າປ່າເສຍຊີວິດຄາທີ່ ທ້າວສ້ອຍເຫັນໝີລົ້ມລົງແນ່ນີ້ງແລ້ວກໍຮີບລົງມາຈາກ ຕົ້ນໄມ້ ແລ້ວມາຈັບເອົາມືເມຍທີ່ທັງສັ່ນທັງເຊັ່ນຢູ່ນັ້ນ ພາກັນຮີບແລ່ນກັບເມືອບ້ານໂດຍບໍ່ສົນນຳອັນໃດເລີຍ ພໍຮອດກາງທາງທ້າວສ້ອຍສະງວກຂື້ນ ແລ້ວຢຸດເວົ້າກັບເມຍວ່າ “ບາດນີ້ແລ້ວເຮົາຊິມີສື່ສຽງໃນໝູ່ບ້ານ ທີ່ສອງຄົນເຮົາສາມາດຂ້າໝີເຈົ້າປ່າໄດ້” ນາງຈອມຈິ່ງເອີ່ຍປາກແບບບໍ່ພໍໃຈຂື້ນວ່າ “ຂ້ອຍຜູ້ດຽວທີ່ຂ້າໝີ ເຈົ້າບໍ່ໄດ້ຊ່ວຍຫຍັງຂ້ອຍຈັກໜ່ອຍ! ” ເຮັດໃຫ້ທ້າວສ້ອຍບໍ່ພໍໃຈ ທີ່ຈະເສຍໜ້າໃຫ້ຊາວບ້ານວ່າເປັນຜູ້ຊາຍບໍ່ມີ ປັນຍາອາໃສເມຍຂ້າໝີ ຈິ່ງຂໍໃຫ້ເມຍປິດປາກເປັນຄວາມລັບ ເພື່ອກຽດສັກສີຂອງຜົວ ຫາກໃຜຖາມກໍວ່າຜົວ ເປັນຄົນຂ້າ ຖ້າບໍ່ດັ່ງນັ້ນ ຈະປະກັບເມຍທັນທີ ເພາະເຊື່ອຕົນເອງວ່າເປັນຄົນເຈົ້າຊູ້ຢູ່ແລ້ວ ນາງຈອມບໍ່ຢາກ ເປັນແມ່ຮ້າງຍ້ອນເລື່ອງເລັກໆນ້ອຍໆ ຈິ່ງຮັບປາກແດ່ໂດຍດີ.
ເຂົ້າເມືອຮອດໝູ່ບ້ານ ທ້າວສອຍກໍປ່າວປະກາດວ່າຕົນເອງໄດ້ຂ້າໝີໃຫຍ່ຕາຍແລ້ວ ສ້າງຄວາມຮືຮາໄປທົ່ວ ທັງໝູ່ບ້ານ ປະຊາຊົນພາກັນແຕກໄປເບິ່ງໝີຕາຍ ເດັກນ້ອຍເດັກເລັກ ຫຼັ່ງໄຫລມາເຕັມກາງບ້ານ ເພື່ອລໍເບິ່ງ ຜູ້ໃຫຍ່ຫາມໝີເຂົ້າມາບ້ານ ແມ່ເຖົ້າແມ່ຍາຍ ພີ່ປ້ານ້າອາ ມາຍໍແຂນນາງຈອມ ວ່າໄດ້ຜົວທີ່ເກັ່ງກ້າ ສາມາດ ຂ້າສັດຮ້ານທີ່ເປັນອຸປະສັກຕໍ່ການທຳມາຫາກິນຂອງປະຊາຊົນຍ້ອນຄວາມຫວາດກົວ.
ຊື່ສຽງຂອງທ້າວສ້ອຍໄດ້ຊ່າລືໄປຮອດບ້ານໃກ້ຄຽງ ແລະ ເປັນທີ່ກ່າວຂານກັນໃນນາມຄົນເກັ່ງກ້າ ຈົນໄດ້ສາ ຍານາມວ່າ “ທ້າວສ້ອຍຫານໝີ”
ຈາກການຊ່າລືໄປທົ່ວບ້ານທົ່ວເມືອງ ເຫດການດັ່ງກ່າວຈິ່ງໄດ້ຍິນຮອດຫູພະຍາປົກຄອງເມືອງ ພະອົງຈິ່ງຢາກເຫັນໜ້າເຫັນຕາທ້າວສ້ອຍ ຜູ້ເກັ່ງກ້າສາມາດນັ້ນ ວ່າມີວີຊາອາຄົມແທ້ເປັນຜູ້ຈັ່ງໃດ? ພະຍາຈິ່ງໄດ້ສົ່ງເສນາອາມາດໄປເຊີນຕົວທ້າວສ້ອຍມາເຂົ້າເຝົ້າພະອົງ ທີ່ນີ້ທ້າວສ້ອຍ ບໍ່ຮູ້ຈະວາງຕົວແນວໃດ ເພາະເກີດມາ ບໍ່ເຄີຍໄດ້ເຂົ້າໃກ້ພະຍາຈັກເທື່ອ ຈັກຊິເວົ້າຊິລົມກັບເພີ່ນແນວໃດ ຕົກຄ່ຳຄືນມາ ນາງຈອມກໍໄດ້ຕົກແຕ່ງເຄື່ອງບູຊາ ພ້ອມເລືອກເສື້ອຜ້າໃຫ້ຜົວຫວັງວ່າຈະໃຫ້ຜົວໄປຄົນດຽວ ແຕ່ທ້າວສ້ອຍບໍ່ຍອມໄປ ຫາກເມຍບໍ່ໄປນຳ ເພາະບໍ່ກ້າເຂົ້າໄປຫາພະຍາ ໃນທີ່ສຸດນາງຈອມກໍໄດ້ພາຜົວໄປເຂົ້າເຝົ້າພະຍາໃນອາລຸນຮຸ່ງຕໍ່ມາ
ພໍໄປຮອດພະຣາຊະວັງ ທ້າວສ້ອຍພ້ອມດ້ວຍເມຍກໍໄດ້ຖືກຕ້ອນຮັບຍິ່ງໃຫຍ່ສົມກັບຜູ້ມີວິຊາສາມາດ ປາບແພ້ສັດຮ້າຍມາ ທ້າວສ້ອຍກໍໄດ້ເລົ່າເຫດການໃຫ້ພະຍາຟັງວ່າຕົນເອງໃຊ້ຄວາມສາມາດລ້ວນໆໃນການເຮົາຊະນະໝີໃຫຍ່ແຫ່ງດົງນັ້ນ ທ້າວສ້ອຍຍັງສະແດງໃຫ້ເຫັນອີກວ່າ “ທີ່ຈິງແລ້ວແມ່ນບໍ່ຢາກຂ້າໝີຈັກໜ່ອຍເລີຍ ພຽງແຕ່ປົກປ້ອງບໍ່ໃຫ້ມີມີອັນຕະລາຍເທົ່ານັ້ນ ” ປະໂຫຍດນີ້ແຮງເຮັດໃຫ້ພະຍາ ແລະ ບໍລິວານ ລາວທັງປະຊາຊົນທີ່ໄປຮ່ວມສັດທານຳເປັນຢ່າງຍິ່ງວ່າເປັນຜູ້ທີ່ສາມາດປົກປ້ອງຄອບຄົວແລະໝູ່ບ້ານໄດ້….
ຄືນນັ້ນສອງຜົວເມຍກໍໄດ້ພັກແຮມຢູ່ໃນວັງຂອງພະຍາໂດຍມີອາຫານການກິນເອົາມາລ້ຽງ ທ້າວສ້ອຍນອນບໍ່ຫລັບທັງຄືນເພາະຍັງກັງວົນໃນຄຳເວົ້າຂອງຕົນທີ່ກວ່າຖວາຍພະຍາໃນມື້ນີ້ ໂດຍນາງຈອມກໍໄດ້ປອມໃຈຜົວວ່າ ເຮັດຖືກແລ້ວ ທີ່ຜ່ານມາບໍ່ມີໃຜຮັບຮູ້ນຳນອກຈາກສອງຜົວເມຍເຮົາເທົ່ານັ້ນ…
ສອງສາມວັນຕໍ່ມາ ພະຍາກໍໄດ້ໃຫ້ເສນາອາມາດມາເອີ້ນຕົວທ້າວສ້ອຍເຂົ້າເຝົ້າອີກ ເມຍກໍໄດ້ແຕ່ງເຄື່ອງໃຫ້ແຕ່ເຊົ້າ ແລ້ວທ້າວສ້ອຍຫານໝີກໍຍ່າງຄໍຕົກກັບມາໃນຕອນບ່າຍຄ້ອຍ
ເມຍເຫັນທ່າບໍ່ດີ ແຕ່ກໍບໍ່ຖາມຫຍັງເທື່ອ ຟ້າວບອກຜົວໄປອາບນ້ຳອາບທ່າ ແລ້ວແຕ່ງພາເຂົ້າພາປາມາສູ່ ຕອນຫົວແລງມາຈິ່ງໄຖ່ຖາມ ຮູ້ຄວາມວ່າ: “ຕົນໄດ້ຮັບປາກກັບພະຍາວ່າຈະໄປປາບງູໃຫຍ່ ໃນໝູ່ບ້ານແຫ່ງໜຶ່ງທີ່ມັນເຝົ້າບໍ່ນ້ຳຢູ່ ຈົນບໍ່ມີປະຊາຊົນຄົນໃດກ້າເຂົ້າໄປຕັກນ້ຳ ເພາະຢ້ານມັນທຳລາຍເອົາ ແຕ່ຕົນເອງກໍບໍ່ໄດ້ມີວິຊາອາຄົມອີຫຍັງຄືກັບຄຳທີ່ໂມ້ໃວ້ເລີຍ ຫາກໄປຕໍ່ສູ້ກັບງູກໍເໝືອນກັບຍ່າງເຂົ້າປາກມັນ ເອົາຊີວິດໄປຖິ້ມສະຖານດຽວ
ເມື່ອຜົວນອນຫຼັບນາງຈອມກໍໄດ້ແຕ່ງຂັນບູຊາເທວະດາຟ້າແຖນໃຫ້ຊ່ວຍປົກປ້ອງຄຸ້ມຄອງທ້າວສ້ອຍໃຫ້ປອດ ໄພກັບມາ
ຕື່ນເຊົ້າມາລົດມ້າກໍໄດ້ມາຮັບຜູ້ມີລິດເດດເກັ່ງກ້າຈົນເຖິງຂັ້ນໄດເຮືອນທ່າມກາງສຽງສະໜັບສະໜູນຈາກຊາວບ້ານທີ່ມາເຝົ້າເບິ່ງການອອກລົບຂອງທ້າວສ້ອຍຫານໝີໃນເທື່ອນີ້ ໃນເທື່ອນີ້ ນາງຈອມໄດ້ເອົາພ້າ